ХУТАГТ НАГАРЖУНАЙ (NAGARJUNA)

-

Хоёрдугаар Бурхан хэмээн алдаршсан, Бурхан багшаас лүндэнтэй, их хөлгөний мөрийн журмыг тодруулагч Их хутагт Нагаржунай нь АТӨ II зуунд Өмнөд Энэтхэгийн Видарбха нэрт хаант улсад нэгэн Бярманы хүү болон мэндэлжээ. Долоон настайдаа Наландарын их багш Сарахагаас насны авшиг хүртэн Шри Манта нэрт хуврага болсон гэдэг.

Судар, тарнийн эрдмийн оргилд хүрч, улмаар Наландра хийдийн хамба болжээ. Энэ хугацаанд тэрсүүдийн таван зуун багштай ном хэлэлцэн дийлж бурхны номын мөрд оруулсан, мөн нэгэн Бярмаанаас чулууг алт болгон хувилгах увдисыг сурч Наландра хийдийн сан хөмрөгийг тэтгэн найман мянган хуврагийг өлсгөлөнгийн аюулаас гэтэлгэсэн зэрэг гайхамшигт үйлс нь түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн байна. Мөн лусын хааны заллагаар лусын оронд төв үзлийн ном айлдан амьтны тусыг агуу ихээр зохиогоод буцаж ирэхдээ Билиг Барамидын судрыг замбуутивд залж ирсэн гэдэг. Тэр цагаас эхлэн Нагаржунай буюу Лусын бүтээлч хэмээн алдаршжээ.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

НАРО БАНЧЭН ГЭГЭЭНТНИЙ ӨЛМИЙ БАТАТГАХ ЗАЛБИРАЛ

-
Image
   ༄༅། །སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བཞུགས་སོ། ། ༄༅༅།  །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་འབྱུང་གནས། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་དྲིན་ཅན་རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །  ལན་གསུམ་བརྗོད།  ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། དཔལ་མགོན་དམ་པ་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །  ལན་གསུམ་བརྗོད།   སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། ། བྱང་ཆུབ་བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། ། བདག་གིས་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །  ལན་གསུམ་རྗོད།  དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས། ། འགྲོ་བའི་དགེ་ལ་རྗེས་ཡི་རང༌། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ཀྱིས་གཟུང། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་མཆོག་ལ། ། བྱང་ཆུབ...
Read more

ОЧИРВААНЬ БУРХАН

-
Image
Очирваань бурхан нь арван хангал бурхдын нэг бөгөөд буддын шашны нууц увидсын хаан хэмээн алдаршсан. Монгол орныг даасан Ядам бурхан учраас айл өрх бүр хоймортоо залдаг. VIII богд Жавзандамба хутагтын үед Очирваань бурхныг Монгол төрийн их сахиусаар өргөмжилсөн байдаг билээ. Очирваань гэдэг нь Мутартаа Очирт гэсэн утгатай. “Vajrapani” гэж Санскрит хэл дээр Очирваань бурхныг нэрлэдэг ба “Vajra” гэдэг нь санскрит хэлээр Аянга цахилгаан болон Очир эрдэнийг хэлдэг. Харин “Pani” гэдэг нь санскрит хэлээр гар /сарвуундаа атгах/ хэлдэг байна. Санскрит хэлнээс Монгол хэл үрүү буулгавал нэр нь “Очир баригч” гэсэн утгатай болдог байна. Мөн Түвд хэлээр Чагнаадорж гэж нэрлэгддэг бөгөөд энэ нь мөн л адил Санскрит хэлний “Очир баригч” гэсэн үг юм. Хамаг бурхдын хүч оршсон бурхан бөгөөд арван зүгийн хар хорыг тасалж, очир лугаа адил мандан бадрахын ер өөлийг агуулна. Дайсныг дарж арван хорын үндсийг таслан, эр зориг, хүч чадал өгөх шидтэй арван зүгийн хар хор шимнусын өмгийг үлдээлгүй даран зохиогч сү...
Read more

НОГООН ДАРЬ ЭХ

-
Image
Төвдөөр: Долма Санскритаар: Тара Англиар: Green tara Монголоор: Гэтэлгэгч эх Ногоон дарь эх буюу Гэтэлгэгч ногоон эх. Түвд нэр нь Должан, самгарди нэр нь Шяматара болой. Амьтан бүгдийг зовлонгоос гэтэлгэдэг учир тийн нэрлэжээ. Нигуур царай нь намар цагийн тунгалаг саран мэт дугариг дэлгэр, бадамлянхуа цэцэг дэлбээгээ нээсэн мэт үзэсгэлэнтэй, маргад мэт өнгөтэй, энэрлийн мишээлтэй, хос мэлмийн сормуус урт, мэлмийн хар цагааны хувьд үл нийлэлдсэн, амарлингуй төгс байдалтай, шавь сэлт болон хамаг амьтныг үл орхих, үргэлж тусыг болгоох уужим харцтай, агшингийн гялбаа мэт мэдэгдэхүүнийг нэгэн агшинд болгоох чадалтай, нүдний эрхэс нь цагаан бөгөөд гэрэл лугаа төгс, уруул хийгээд гар, хөлийн алга ул нь улаан туяа төгс тэргүүний үс хар зөөлөн шанхалж хагас боосны дотор Одбагмэд бурхан заларч байдаг. Арван найман насны идрийн цог төгс, баруун өвдөг дээрээ гарын алгыг дээш харуулсан дээдийн өгөгч мутарлагатай. Энэ нь авал орхил дор мэргэн шавь нугуудыг бурхны газарт зорчихыг дуудаж буй, зүүн мут...
Read more